Executive insight de digitale transformatie

De Digitale Transformatie gaat over vertrouwen

Een interview met Amarja Niehof

“Om een succesvolle digitale verandering te realiseren is er vertrouwen nodig. En je krijgt pas vertrouwen, als je vertrouwen geeft.”

In mijn rol als research consultant bij Perca Search interview ik toonaangevende thought leaders over hun visie op de digitale transformatie. De ontwikkelingen in de digitale wereld hebben een enorme impact op de verwachtingen van de klant. De klant is perfect geïnformeerd en daardoor veeleisend geworden, niet meer bereid om een middelmatige service te accepteren. Om als organisatie onder deze omstandigheden als winnaar uit de bus te komen, is de top-down, centraal gestuurde leiderschapsstijl niet meer toereikend. Organisaties hebben behoefte aan een CTO die in staat is om een cultuur te creëren van gemotiveerde samenwerking.

Wat is er nodig om een digitale transformatie tot een succes te maken? Ik praat hierover met Drs. Amarja Niehof (MBA), zij heeft meer dan 15 jaar ervaring op het snijvlak van innovatieve ICT en organisatie bij onder andere Royal FloraHolland, KPN en NUON.“De CTO van vandaag moet fouten durven maken en moet zich kwetsbaar op durven stellen om verandering te kunnen realiseren. Dit kan alleen als er wederzijds vertrouwen is.”

De digitale transformatie. Wat houdt dat nu eigenlijk in?

Daar zijn heel veel antwoorden op te vinden, maar voor Amarja betekent de digitale transformatie maar een ding: er wordt niet meer vanuit de techniek geredeneerd, maar vanuit de klant, de eindgebruiker en daarmee de business. ‘De belangrijkste vraag waar het om draait is: wat wil de klant? Wat heb ik als bedrijf nodig om de klant van dienst te kunnen zijn? Hoe kan de IT afdeling mij daarbij ondersteunen? De pijl wordt dus omgekeerd. De IT afdeling is niet langer degene die leidt, maar de klant. De vraag is niet langer: wat hebben wij? Hier heb je onze dienst, succes ermee. Maar: wat wilt u als klant? En hoe gaan we dat voor u oplossen?’

Wat zijn de gevolgen voor de manier waarop de IT organisatie is ingedeeld? Welk oude model dient niet meer en welk nieuwe moet worden omarmd?

‘Het oude IT model was een “one size fits all” model en is niet meer van deze tijd. Het tijdperk dat de IT afdeling je een standaard computer gaf waar je het mee moest doen is voorbij.

De digitale transformatie houdt in dat je met meerdere standaarden werkt. Samen met je klant, met je leveranciers, met je eigen organisatie en met je afnemer ben je één groot ecosysteem. Techniek is daarin ondersteunend en zorgt ervoor dat jij het beste uit je bedrijf haalt om jouw klant centraal te stellen.

De digitale leider van nu onderzoekt samen met de organisatie en samen met de business units: waar hebben onze gebruikers behoefte aan en hoe gaan we dat realiseren?’

Hoe typeer jij de ideale CTO van de toekomst?

“De CTO van vandaag moet coachend en visionair zijn. En durven te experimenteren.”

‘De oude CTO-ers, de oude IT managers, waren vaak puur technische mensen met een achtergrond in informatica of techniek. Die tijd is voorbij. Er is behoefte aan een CTO die een cultuurverandering kan realiseren waarin samenwerking belangrijk is, maar het allerbelangrijkste aspect is vertrouwen. Om verandering te realiseren is er vertrouwen nodig in elkaar. Want als er geen vertrouwen is, krijg je niet de input die nodig is om te weten wat het ecosysteem nodig heeft. En je krijgt pas vertrouwen, als je vertrouwen geeft.

Er is dus behoefte aan een CTO die zich kwetsbaar op durft te stellen en iemand die durft te zeggen dat hij/zij het soms niet weet. Empathisch vermogen en EQ zijn doorslaggevende eigenschappen en deze moeten bovengemiddeld ontwikkeld zijn. Zeker met een nieuwe techniek als Agile, Scrum en alle andere nieuwe business methodieken en modellen: de aansturing is helemaal gericht op vertrouwen.’

De eigenschappen die je noemt: empathisch vermogen, kwetsbaar durven zijn: het klinkt alsof de ideale CTO het beste een vrouw zou kunnen zijn?

‘Het is niet zo dat de ideale CTO per definitie een vrouw is. Het gaat om het type mens dat in staat is verandering te realiseren. Wel is het een feit dat je niet veel vrouwen vindt op hoge posities in de IT en het is daarom van belang om tijdens je werving ook de vrouwelijke doelgroep aan te spreken. En dit is een ander belangrijk aspect van de ideale CTO: talent management. Niet alleen HBO Informatica, maar ook de studie Sociale Geografie kan interessant zijn. Het gaat om de juiste persoonlijkheid en de vaardigheden kan je leren.

Een voormalig werkgever heeft ooit eens twee verschillende vacatures geplaatst voor een technische functie. Eentje waar droog de vereisten en ervaring werden opgesomd en eentje in de vorm van een verhaal, met zinnen als: “vind je het leuk om…?” Op de tweede vacature reageerden veel meer vrouwen en de les die hier uit geleerd kan worden is: zorg bij het uitschrijven van vacatures dat je tekst aansprekend is voor zowel mannen als vrouwen. Diversiteit is wat een organisatie succesvol maakt.’

Wat is er nodig om de veranderslag te maken waar het huidige IT landschap om vraagt?

“Van ‘me’ naar ‘we’”

‘Veel CTO’s zijn vrij hard en hebben te weinig oog voor de mensen die de veranderslag echt moeten maken. Veranderen is vertrouwen. Als mensen jou niet vertrouwen, dan gaan ze niet veranderen. Als de mensen jou niet zien op de werkvloer, als jouw deur dicht zit en als ze je niet kunnen benaderen, dan gebeurt er niets. We zitten in de overgang van de oude naar de nieuwe wereld. De meerderheid is nog: “techniek eerst” en “wij bepalen.”

Als je wilt veranderen, dan moet je oog hebben voor je mensen. De cultuur moet verschuiven van een “me” naar een “we” cultuur. Het is niet meer: “ik ben de baas, dus ik bepaal,” maar: “We hebben een droom. Hoe gaan we dit bereiken en hoe kunnen jullie mij helpen?”’

Heb je een tip voor de toekomst?

“Start with the end in mind!”

‘De wereld verandert en ook de cycli van bedrijven wordt anders: daar moet je in mee gaan. Wat voegt waarde toe aan je bedrijf? Alles wat geen waarde toevoegt, kan (en moet) je schrappen. De digitale ontwikkeling moet ondersteunend zijn aan jouw waarden.

Een veel gemaakte fout is de gedachte: maar wij hebben dit al staan, kunnen we daar niet op voortborduren? Die gedachte moeten we loslaten. Je kan beter bepalen wat je wilt en dan terug rekenen. Anders blijf je voortborduren op iets wat in de oude tijd zit. “Start with the end in mind by asking what the purpose of the process is and what results are to be achieved for the enterprise.”

Begin met het eind in gedachten en durf groot te dromen.’